Bedrijfsfraude: ‘Vandaag pak je een pen, morgen sluis je geld naar je rekening’

Bedrijfsfraude: ‘Vandaag pak je een pen, morgen sluis je geld naar je rekening’

Een stapeltje post-its in je zak laten glijden, een niet-bestaand treinkaartje declareren, met je Tinder-date lunchen en dat opgeven als zakenlunch: het mag niet, maar heel raar is het niet. Daarom is er de bedrijfsrecherche. “In de bosjes liggen, daar ontkom je soms niet aan”, vertelt bedrijfsrechercheur Richard Rademaker de Ridder van het bedrijf Ethicly.

Bedrijfsfraude plegen? Een beetje moet kunnen, vindt directieassistent Regina (haar achternaam is bekend bij de redactie).

“Mijn baas had een prachtige auto met chauffeur. Ik had in die periode geen cent op m’n rekening, mijn band was lek en mijn auto stuk. Dus toen de chauffeur weer voor de post kwam, vroeg ik hem om me te helpen met de boodschappen die ik moest halen voor mijn dochters verjaardag. Hij vond het prima.”

“De bedrijfschauffeur reed me naar de Lidl en hielp me met boodschappen inladen.”

Directieassistent Regina

“We reden naar de Lidl, hij liep om om de deur voor me open te doen en ik liep als een koningin naar binnen met mijn karretje. Ik werd door iedereen aangestaard. Toen ik klaar was, belde ik hem. Hij laadde alles in en we reden naar mijn huis. Het was hilarisch, gewoon grappig. Maar directeuren, dat zijn pas echt boeven.”

‘Doe het niet’

Al is het een stapeltje enveloppen: doe het niet. Dat is de boodschap van bedrijfsrechercheur Rademaker de Ridder. “Vandaag is het een pen, maar morgen heb je gokschulden en schrijf je gauw een factuurtje van 1.500 euro naar jezelf”, zegt hij. En als dat ontdekt wordt, staat de rechter hoogstwaarschijnlijk niet aan je zijde.

Onethisch gedrag binnen organisaties komt voor, maar op welke schaal valt lastig te meten. Eén keer wat rommel uit het magazijn meenemen, dat wordt volgens Rademaker de Ridder nooit ontdekt. Maar het kan dat werknemers zich massaal schuldig maken aan onethisch gedrag en in zo’n geval wordt er door de baas een bedrijfsrechercheur ingeschakeld.

“Mensen gaan rationaliseren: Ach, mijn baas mist dat geld niet.”

Richard Rademaker de Ridder, bedrijfsrechercheur

“Als een werkgever vermoedt dat er veel wordt meegenomen uit het magazijn, dat er geld wordt weggesluisd of dat iemand stiekem aan het werk is voor de concurrent en gevoelige informatie deelt, dan gaan wij op onderzoek uit.”

‘We wroeten niet’

Een bedrijfsrechercheur onderzoekt fraude, corruptie en steekpenningen, doet integriteitsonderzoeken, kijkt naar ziekte- en werkverzuim en doet onderzoek bij diefstal, spionage en sabotage. Ook onderzoekt een rechercheur schendingen van het concurrentie-, relatie- en geheimhoudingsbeding en verzamelt hij of zij bewijs voor bijvoorbeeld een juridische procedure. Ook screent de rechercheur toekomstige medewerkers, want een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) stelt volgens Rademaker de Ridder niet veel voor.

De bedrijfsrecherche is objectief, legt hij uit. “We doen aan waarheidsvinding. Werknemers hebben soms het idee dat we gaan zitten wroeten tot we iets vinden, maar we zoeken uit of een klacht klopt. Soms moeten we daarbij inderdaad in de bosjes zitten om de juiste informatie te vinden. Als het gaat om een ongepaste verhouding bijvoorbeeld.”

De meeste bedrijfsfraude gaat digitaal. Zoals een factuur opmaken en die naar je eigen rekening versturen of bonnetjes inleveren die niet kloppen. “Mensen gaan dat rationaliseren. Ze nemen hun man of vrouw uit eten en factureren dat als zakendiner. Ach, mijn baas bij NU.nl mist dat niet, denken ze, die kan dat wel lijden. Maar het is pure fraude en een geldige reden voor ontslag.”

‘Grootste graaiers aan de top’

Fraude door werknemers schaadt het bedrijf. Maar het grootste graaien gebeurt aan de top en werknemers denken vaak niet in de positie te zijn om dat aan te kaarten, meent Rademaker de Ridder. Daarom doet het recherchebedrijf aan preventie. Zo geeft Ethicly trainingen met rollenspellen en hamert het bedrijf op een sfeer met een open communicatie.

“Regel een vertrouwenspersoon, raad ik bedrijven dan aan. Of kondig aan dat er elke maand een controle zal plaatsvinden, zodat werknemers weten dat ze worden gecontroleerd. Je baas aangeven, dat durft niet iedereen. Terwijl zij degenen zijn die de steekpenningen aannemen of samen gaan golfen en daar van alles bekokstoven.”

“Ik kan er een boek over schrijven: een zwembad bouwen in ruil voor een opdracht, familie-etentjes declareren, de ‘secretaresse’ meenemen op zakenreis.”

Directieassistent Regina

Haar uitje met chauffeur vond Regina grappig. Maar wat directeuren doen, is volgens haar gewoon fout. “Ik kan er een boek over schrijven: een zwembad laten bouwen in ruil voor een opdracht, skyboxen die voor werkrelaties zijn voor het gezin gebruiken, familie-etentjes declareren, kranten thuis laten bezorgen, zogenaamd de ‘secretaresse’ meenemen op zakenreis”, vertelt Regina, die elf jaar als directieassistent werkte.

Ineens de recherche aan je bureau

Of je als werknemer bang moet zijn voor een rechercheur aan je bureau? Niemand zal ontdekken dat je potloodjes hebt meegenomen, denkt Rademakers de Ridder. Ook je geroddel over de baas via het communicatiemiddel Slack komt waarschijnlijk nooit aan het licht.

De bedrijfsrecherche mag niet zomaar rondsnuffelen, maar heeft de juiste vergunningen om aan de slag te kunnen. Directeuren mogen al helemaal niet zomaar e-mails lezen, Slack-gesprekken inzien of werktelefoons uitpluizen. “Daar moet je als werkgever absoluut niet aan beginnen. Iemands privégesprekken inzien is echt een laatste redmiddel en moet in verhouding staan tot het delict waar iemand van wordt beschuldigd.”

Toekomstwerkers (Adverteerder)

 

Read More